Categorie: Reizen

Vanaf Auberge du Haag zijn we naar het noorden gereden over de route des Crêtes. Een rechtstreeksere weg naar het dal en Munster sloegen we over en kozen voor de omweg langs het ski-oord van de Kastelberg enkele kilometers naar het noorden. Genietend van de prachtige vergezichten en af en toe verstoord door de tegemoet komende eng scheurende motoren die de route eerder zien als een racecircuit. Scheef hangend, nemen ze soms nogal krap de bochten, waar wij met onze camper proberen zo goed mogelijk rechts te houden, om ze niet frontaal op de motorkap te krijgen. Het viel ons op dat het traject toeristischer werd naarmate we noordelijker kwamen. Hier en daar zagen we de palen van skiliften in de weidehellingen staan. Nu, in de zomer, is de weide het domein van de in het vorige blog beschreven Vosgiennes, de bergkoeien met hun gevarieerde zwart-wit getekende flanken als bewegende schilderijtjes in het groene landschap.

Eenmaal afgeslagen van de route des Crêtes daalden we geleidelijk af naar het dal van Munster en Colmar. Een lange afdaling met talloze bochten door een voortdurend wisselende omgeving met rotsachtige steile wanden en bossen. Munster leek een interessant plaatsje, maar we maakten de keus om eerst de camping even voorbij Munster te gaan opzoeken. In Gunsbach vonden we ‘Camping Le Beau Rivage’ aan de Fecht, een riviertje dan vanuit de bergen door het dal richting Colmar stroomt. We hadden in de camping de keus om zelf een plek te zoeken. Dicht bij het klaterende riviertje vonden we een schaduwrijke plek onder de bomen. Het was nog steeds erg warm, de lucht vochtig en klam vanwege het naderende onweer. Het idee om met de fietsjes naar Munster te rijden kwam er niet van, omdat bij het boodschappen doen bleek dat mijn eovolt fietsje niet deed wat hij moet doen. Iets met de elektrische ondersteuning, waardoor ik het gevoel had in een schommelstoel te fietsen en telkens schoksgewijze duwtjes kreeg.

Het uiterst vriendelijke en zorgzame echtpaar van de camping had bij de receptie een kleine eetgelegenheid. De man maakte voor ons twee heerlijke verse flammkuchen, geserveerd met een salade en een glas cremant d’Alsace. Toen in de middag daarvoor de elektriciteit uitviel bij de camper kwam de man op zijn Solex het mankement fixen.

Het voorspelde onweer en de regen met windvlagen zorgde voor een dikke laag naaldboom-bloemknoppen op alles, wat ons deed besluiten om naar een meer open plek te verhuizen. Het weer zou in de komende dagen verder verslechteren. Daarom besloten we om eerder richting huis te gaan. Dat Nienke ooit als 16 jarig meisje als au pair in Obernai een maand op Franse kindjes had gepast maakte de keus voor een tussenstop gemakkelijk. Obernai is een toeristische plek. Het oude deel van het stadje is deels ommuurd. Wandelend naar het centrum werden we verleid om een stukje kaas te proeven aangeboden door een charmante dame die bij de voordeur van de kaaswinkel stond. Kaas als wagenwielen die in de winkel onder de naam Tomme uitgestald lagen. Als kaasliefhebber en prijsbewuste consument vroeg ik wat die zeer lekkere kaas dan wel kostte. Ik hoorde ‘16 euro per kilo’ en dacht ‘dat is niet duur’. Het bleek’ 60 euro per kilo’ (sic) te zijn. De melding dat je het niet hebt verstaan is wel wat gênant om botweg te zeggen dat je de kaas dan toch maar niet wil kopen, nadat ik eerst had aangegeven hem heel erg lekker te vinden. Het dunste stukje dat de charmante dame op mijn aandringen nog heel had kunnen afsnijden, bleek 22 euro te kosten, maar ja, dan heb je ook wat….De meeste Tomme komt uit de Franse Alpen, uit de Savoie. Ik vond hem qua smaak lijken op een oudere Comté kaas uit de Jura, ook erg lekker…..

Waar Nienke in Obernai au pair was hebben niet meer kunnen achterhalen. Leuk plaatsje om even te bezoeken al waren op maandag veel winkels dicht.

De volgende stop was Ahrweiler langs de Ahr een riviertje dat heeft huisgehouden in het Ahrdal tijdens een verwoestende overstroming in 2021. Nog steeds zijn de gevolgen te zien. Het leuke volledig ommuurde vestingstadje met vele vakwerkhuizen en de mooie st. Laurentiuskerk vonden we zeker de moeite waard.

Buien onderweg naar Sneek hebben de camper voorgewassen. In Steenwijk heeft ze nog een shampoo nabehandeling gekregen. Ze glimt weer en mag voorlopig even rusten op de veemarkt achter ons huis…

Het leek gemakkelijk. Een slingerend pad omhoog in de richting van de top. Links en rechts een weide op rotsachtige bodem, meer naar rechts een bos, waar het pad naar afboog. Vanaf Ferme Auberge du Haag keken we omhoog naar de top van de Grand Ballon (Vogezen,1424 m). Die wandeling moesten we maken. Misschien een halfuur, misschien wat langer maar vast te doen voor onze benen. Ik dacht nog even we moeten de stokken mee, maar dat idee liet ik varen onder het mom ‘het valt wel mee’. Wel de stevige wandelschoenen aan en een flesje water in de rugzak voor het geval we dorst krijgen. Een stevige wind uit het oosten maakte het wat kil, maar de zon scheen. De warmte van de zon verzachtte de kilte van de wind. Eenmaal de bocht in het pad over de weide voorbij, kwamen in een wonderlijk en beetje sprookjesachtig bos. Alle bomen die zich kronkelend omhoog werkten met een nogal gesloten bladerdak waren bedekt met wit gekleurde plakkaten van een mos dat we niet kennen. Samen met het spaarzame zonlicht dat tussen de bladeren wist door te dringen ontstond het beeld als waren de stammen bedekt met de huid van een Afrikaanse wilde hond, witte vlekken op een donkere achtergrond. Misschien was dat wel tekenend voor het gevoel dat me overviel, iets van dreiging en ongemakkelijkheid. Steeds verder omhoog lopend verlieten we het bos en verwonderden we ons over het uitzicht, waarbij we in de verte, in zuidoostelijke richting iets van besneeuwde toppen meenden te zien, maar het konden ook de witte wolken zijn van het naderende slechte weer van de volgende dag. Diep in het dal zag je het laatste stuk van de Route des Crètes, de weg die zich kronkelend verloor in de lager gelegen bossen. De Route des Crètes is een hoog door de toppen van de Vogezen slingerende weg van noord naar zuid, waarvan we later een stuk mochten verkennen toen we naar Munster bij Colmar reden.

Het zo makkelijk begaanbare pad veranderde vrij abrupt in een rotsachtige pad met de nodige uitdagingen. Nienke, veel soepeler en zekerder in haar bewegingen dan ik, ging me voor. Links liep de helling steil omhoog en rechts was er alleen maar een afgrond. Nu heb ik dan wel geen hoogte vrees, maar helemaal lekker voelde het niet, me bewust dat een misstap te veel naar rechts me kennis zou laten maken met een hard en waarschijnlijk gevoelig stuk berg en een niet zo leuke afloop. De te overbruggen stukken rotsgesteentes waar ik gedacht werd mijn voeten op te zetten, lagen soms wat ver uit elkaar, wat de balans niet bepaald bevorderde. Af en toe een handje hulp van Nienke was dan ook erg aangenaam. Langzaam ploeterden we verder naar boven en zagen geleidelijk de top met het bolvormige radarstation links van ons boven op de top verschijnen. Een man, gewapend met stokken (van die mooie, in rood aluminium, inschuifbaar met kurken handvaten) kwam ons tegemoet op weg naar beneden, even later gevolgd door een jong gezin, dat eveneens, onderwijl grappen makend, het pad naar beneden nam. Het uitzicht op de top was adembenemend. Er staat een lelijk monument met een beeld ter nagedachtenis aan de oorlog. De futuristische witte bol staat nog iets hoger op de top.

De weg naar beneden over de oostelijk flank was winderig maar veel gemakkelijker te begaan. Onderweg kwamen we meerdere toeristen van onbestemde leeftijd tegen. Niet bepaald van goed schoeisel voorzien voor een bergpad met losse stukken steen. Ze vroegen ons puffend en zwetend; ’ hoe ver het nog was?’. Al was het pad best goed te belopen, 150 meter steil omhoog vanaf de parkeerplaats bij het hotel op de oostelijke flank van de berg is voor een ongetraind mens op leeftijd geen sinecure. Voor ons een heerlijk vervolg van de wandeling naar beneden en later over een vlak geitenpaadje tussen de bomen door.

Auberge du Haag deed ons denken aan zo’n herberg hoog in de bergen van Italië of Zwitserland. Het eten zou er geweldig zijn maar was het helaas niet. Afgezien van het voorgerecht dat lekker was, had de kok zijn dag niet. Hij verknalde het biologische vlees van een Vogezenkoe (la Vache Vosgienne) door het te lang op de grill te laten liggen.

Die Vogezenkoe ziet er met zijn egaal zwarte flanken die naar de rug overgaan in zwarte stippen en een spierwitte vacht langs de ruggengraat schitterend uit. Haar kop is meestal wit met daarop zwarte vlekken en is getooid met twee flinke hoorns. Echt wat je noemt bergkoeien, kleiner dan de Hollandse koe. Ze zijn bekend om hun melk, waarvan het naar verse koeienvlaaien stinkende Munster-kaasje wordt gemaakt. Een kaasje dat in staat is de lucht in je koelkast tot die van een koeienstal te laten geuren.

De Vogezen is een oud gebergte, een behoorlijk afgesleten granieten ‘blokgebergte’ dat van zijn evenknie, het Zwarte Woud in Duitsland gescheiden wordt door het dal van de Rijn. Verder naar het zuiden gaat het over in de Jura, grenzend aan Zwitserland dat deels bestaat uit kalksteen. Aan de flanken van het Jura gebergte worden wel wat fossielen gevonden, maar voor de fossielen van de grote dinosauriërs uit het naar de Jura genoemde tijdperk moet je elders zijn in de wereld. Het was een feest om door dit afwisselende landschap met de camper te rijden, met steile hellingen, meren, rotsachtige weggetjes slingerend tussen de bomen of over bredere wegen langs kale gedeeltes met prachtige uitzichten. Een gebied om naar terug te keren…..

Het is hier goed toeven in de schaduw onder de bomen. We zijn wat verder afgezakt naar het zuiden en het kille natte weer heeft plaatsgemaakt voor tropische hitte, als gezegd goed uit te houden met af en toe een verkoelend windje. Saint Avold heeft in het noordelijk deel van het stadje een campingcar-park-plaats. Eenvoudig met alles wat je nodig hebt. Het is een keten die voor ongeveer €15 per dag een veilige plek aanbiedt. Met de app krijg je toegang als er plaats is. De plekken worden vaak bezocht als doorgangsplek, heel geschikt om de volgende dag weer verder te reizen. Met onze fietsjes deden we boodschappen bij de Carrefour. Bij het zoeken naar geschikte camperplaatsen op internet vliegen de mbtjes uit je telefoon als zwaluwen uitwaaierend over het water. Extra gigabytes bij kopen bij je provider is een dure grap. Daarom dit jaar de oplossing die onze zoon Jeroen ons gaf concreet gemaakt. Hij schaftte voor ons een mifirouter aan waar een datasimkaart in komt. In Frankrijk krijg je een datasimkaart met 80 gigabytes voor €17.99 per maand. Opzegbaar per maand. Een heel wat betere deal dan €17.50 voor 5 gigabytes extra wanneer je eigen bundel is opgebruikt. De man in de SFR-winkel heeft alles voor me geïnstalleerd en getest. Niet meer afhankelijk van slecht internet op de campings maar nu een eigen hot spot.

Het is opvallend hoeveel campers honden mee hebben. Soms hebben mensen in de camper wel drie honden. Ooit zagen we een camper waaruit 7-8 honden uit tevoorschijn kwamen; een Belg die van zijn camper een kennel had gemaakt. Gisteren dacht ik, er is vast een hondenshow in de buurt, op deze Camperplek zag ik meer honden dan er campers waren. Een gezellige kwispelende roedel honden die elkaar regelmatig vrolijk toeblafte. Dat er bovendien een prachtig bos vlakbij was kan ook een reden zijn. Eerste pinksterdag lokte veel mensen naar het bos, om te wandelen maar vooral ook om hard te lopen of iets wat erop lijkt, zich afbeulend omdat het moet of puur omdat het lekker is.

Een beetje bezorgd dat alle camperplekken tijdens de pinksterdagen vol geboekt waren zijn we hier nog een extra dag gebleven…..

Op Pinkstermaandag, wat verder naar het zuiden, zijn we aanbeland in de Vogezen. Vlakbij Gerardmer ligt het meer Longemer. Camping la Vologne ligt aan het beekje ‘de Vologne’ dat afwatert in Longemer. Toen we op maandag in de hitte langs het meer reden richting de camping zagen we druk badderende families met kinderen. Tweede Pinksterdag is ook in Frankrijk een vrije dag. De woensdag erna, toen we met onze fietsjes naar Gerardmer reden voor wat boodschappen, waren het meer en de stranden leeg. De prachtig gelegen camping waar we stonden is eenvoudig. Er mist een grijswater afvoer. We vonden de €15 voor een camperplek inclusief electra echt te laag voor wat er verder geboden wordt. Op een groot perceel vlak bij het kabbelende beekje stonden we in de schaduw van een lijsterbes en een berk die met hun jonge blaadjes de brandende zonnestralen filterden. Aan weerszijden van de camping rijzen steile hellingen bedekt met kaarsrechte dennen op, wat ons een prettig omhullend gevoel gaf. Een kleurrijk vinkje bezocht regelmatig ons veldje om vervolgens in de lijsterbes uitvoerig zijn vinkenslag te laten horen. Meesjes speelden haasje over op de takken van de berk. Het lukte aardig om alleen maar ‘ te zijn’ in deze prachtige omgeving, genietend van al het kleine dat groots blijkt te zijn…

Drie dagen prachtig gestaan en gewandeld. We besloten om weer op pad te gaan, hogerop in de Vogezen. Na een partijtje slingeren door haarspeldbochten vonden we bij het stuwmeer Lac de Kruth-Wildenstein een plek aan een beekje dat ons vrolijk kabbelend toefluisterde. Mooie plek met vrij uitzicht naar het noorden in de schaduw van de bomen, totdat een ouder echtpaar hun bejaarde camper vlak voor onze neus parkeerde met de zijdeur naar onze zijdeur toe omdat mevrouw het geruis van de beek niet kan verdragen en lijdt aan slapeloosheid volgens haar man. Van elkaars privacy respecteren heeft zij mogelijk nooit gehoord terwijl de man zich verontschuldigend stilletjes naar ons toewendde met wat gebaren en woorden in het Frans die ik niet verstond. Met een verbeten bitse blik rende de vrouw rond de camper om te kijken of ze nu goed stonden; ‘Nee nog niet goed, er moet nog een blok onder het rechter voorwiel’ commandeerde ze haar man. Een zelf gefabriceerd oprijblok van gestapelde plankjes deed zijn werk, waardoor de spatlappen bij de achterwielen in het grind hingen, twee meter vanaf de beek. Mogelijk is ze ook bang om met haar hoofd naar beneden te slapen. Het moet gezegd, we hebben rustig buiten kunnen eten, het gordijn in de zijdeur was dicht en storende geluiden bleven uit, mevrouw liet zich niet meer zien…

Alles vastzetten, kijken of de laden binnen in de camper goed zijn gesloten, elektriciteit loskoppelen, de isolatiemat over de voorruit opruimen, de toiletcassette legen en omspoelen. De blokken onder de wielen weghalen door een stukje naar achteren te rijden. De blokken opruimen en dan naar de plek rijden voor het lozen van het grijze water. Zo ben je wel even bezig als je wil vertrekken. Het lijkt haast op de voorbereiding als je met je schip een woelig zee’tje op gaat. Voordeel, je schip ligt in het water niet op blokken.

Dat we zuidwaarts willen rijden ligt voor de hand nu het hier in het noorden blijft kwakkelen, al lijkt het erop dat voorlopig zowat heel Frankrijk last heeft van het wisselvallige weer. Eenmaal aangekomen bij de Camperplaats die we op het oog hadden, bleek het dezelfde Camperplaats te zijn waar we vorig jaar na een kortstondige monstering besloten direct weer weg te gaan. Totaal vergeten dat we er eerder waren. Destijds woeien de kraaien uit de bomen naast de Camperplaats en het eindeloos gedoe met het toegang krijgen via een app hadden we ook blijkbaar verdrongen. Het gedoe ging nu vlot na het intoetsen van een paar cijfertjes. Het dorp Libramont met een Lidl op 1,5 km is nu niet wat je je voorstelt van een leuk oud plaatsje. Met de spierpijn in de benen van de mooie wandeling gisteren, was de gang naar de boodschappen die we meenden nodig te hebben niet om blij van te worden. Een lange saaie weg met langsrazend verkeer en een stoep met bepleisterde gaten. De terugweg omhoog met een tas vol leeftocht wekte in mij een drang op om stevig door te stappen als om te bewijzen dat ik de spierpijn er wel uit kon lopen.

We staan nu goed voor de nacht, dachten we, tot de elektriciteit ermee ophield, bij alle campers, zomaar, gratis. Uit de campers verschenen allemaal mannetjes van wie we niet wisten dat ze er in zaten. Niemand had er zin in gehad om stoeltjes buiten te zetten vanwege de kou, dus leek het een dooie boel. De stroomuitval bracht leven in de brouwerij. Een stoere Belg belde naar de Camperplaatsclub. Er zou iemand komen, maar het kon best wel wat langer duren, ik dacht zelf ‘vast heel wat langer’…. Welke monteur heeft zin om op zaterdagavond zijn televisie- avond te missen, zittend op de bank met een Belgisch biertje in de hand, kijkend naar het songfestival?

De plek waar we stonden leek goed voor een nacht, maar het feit dat we vorig jaar vlot rechtsomkeer maakten had ons moeten waarschuwen, er is hier echt iets mis bij de donkere bosrand van Libramont…. De volgende ochtend, zondag, had de monteur uiteraard nog steeds geen zin en was niet gekomen. Alles bleef uitgevallen, niet alleen de stroom deed het niet, ook alle elektronica bij de sanitair-kolom en de waterkraan deden het niet. De slagboom was van schrik rechtop gaan staan, waarvan meerdere campers gebruik maakten om er schielijk vandoor te gaan. Wij dus ook. In de middag kregen we toen we al weer onderweg waren een e-mail dat we voor de volgende 24 uur nog wel moesten bijbetalen, omdat ze aannamen dat we nog een dag bleven. Wij hadden immers nog niet uitgecheckt voor de afgesproken tijd …..een boze mail in het Frans, door Nienke opgesteld, hebben we die middag als protest verzonden.

Dat de watermeter knipperend aangaf dat de watertank leeg was, die volgens mij niet leeg kon zijn en bij inspectie niet volledig leeg was, zorgde voor nog meer ongenoegen. Doorspitten van de handleiding leverde slechts het advies om naar de dealer te gaan. Zou de stroom uitval er iets mee te maken hebben? Moeten we nu nog langs de dealer, en waar dan? Toen we boodschappen onderweg wilden doen gingen de deuren van de supermarkt om 12 uur voor onze neus dicht, geen boodschappen op zondag na 12 uur in deze supermarkt.

Het is duidelijk, met de Camperplaats in Libramont is iets erg mis, zo mis dat het nawerkte in al onze acties nadien. De kou en de nattigheid en het vooruitzicht dat het de komende dagen niet veel beter zou worden, en een gasvoorraad die verder was geslonken dan we wensten, deed ons besluiten om maar weer naar Nederland te gaan. Gas bijvullen in Frankrijk is geen sinecure en lukt vaak niet goed of je moet een extra gasfles kopen of huren. De dichtstbijzijnde Hymerdealer was in Nederland en gas bijvullen kan goed in Heerlen. Na in Limburg een paar vergeefse pogingen om een plek te vinden en langdurig gehinderd te zijn door een stilstaande file bij Maastricht, waren we welkom op camping de Grensheuvel, bij Noorbeek. Daar konden we enigszins wat afkoelen van de opgelopen ergernissen. Als er iets tegenzit volgt er meer dat tegenzit….

Bij het water vullen op de camping deed de watermeter het weer……

De friterie in Stavelot oogde wel aardig, net als de twee jonge meiden achter de toonbank. We dachten maar eens makkelijk te doen. Frites met stoverij, een salade uit eigen koelkast en als voorafje een paar mini loempiaatjes. Voor dat eerste en dat laatste moest ik wel de deur uit. Over de onregelmatige opbollende kasseien, van de Camperplaats langs de Amblève, het straatje omhoog naar de friterie aan de hoofdstraat bij de abdij. Bewust lopen en oppassen dat je niet struikelt. Het hele stadje is geplaveid met deze struikelmoppen, grote en kleine, soms in kunstige boogvormen bestraat. Stavelot oogt wat verlopen in het oude centrum. De abdij daarentegen ziet er prachtig uit met vóór het gebouw de archeologische opgegraven resten van de oude abdij die in de 11e eeuw werd gebouwd. De Camperplaats staat naast de begraafplaats, wat een rustig gevoel geeft, weinig storend leven te bespeuren.

Maar terug naar de friterie. De schone meiden, van wat dichterbij bekeken, bleken de nodige kunstgrepen op hun uiterlijk te hebben toegepast. Afgezien van het nodige ijzerwerk in wenkbrauwen, neus, lippen en mogelijk nog andere aan het zicht onttrokken lichaamsdelen, zag ik zwarte aangeplakte wimpers met het formaat van een zonnescherm onder zwartgeverfde wenkbrauwen. Lastig als je naar boven wilt kijken om te zien of het gaat regenen. Op mijn vraag of één van hen ook Nederlands sprak kreeg ik een bevestigend ja. Bij haar vraag wat ik wilde bestellen sprak ze een soort Nederlands dat een gehoorgestoorde als ik nog net kon identificeren als een menselijke taal, maar begrijpen deed ik het nauwelijks. De frites met stoverij in een bakje die ik meende te hebben besteld bleek bij het vooraf afrekenen drie keer zo duur te zijn dan ik verwachtte. Ze had begrepen dat ik een volledige maaltijd wilde. Het probleem werd na wat heen en weer gepraat toch opgelost. Inmiddels was de rij wachtende mensen achter mij aangegroeid. Er ontstond een levendige conversatie tussen een echtpaar en de meiden waarbij vol trots de baby in een draagmand omhoog werd gehouden, zodat iedereen een blik in de mand kon werpen. Ondertussen werd mijn bestelling achteloos en naar mijn mening zonder interesse, laat staan zorgzaam toebereid. Ingepakt in een dubbele laag papier en verpakt in een papieren zak stond ik twee tellen later weer buiten. Terug over de kasseien met af en toe een noodzakelijk sprongetje om mijn balans te bewaren. Weer bij de Camperplaats en de camper aangekomen had Nienke de tafel feestelijk gedekt. Een mooie salade stond al klaar. De frites met stoverij was redelijk van smaak ondanks dat er in de knapperigheid van de frites de nodige slapte was opgetreden. De loempiaatjes hadden duidelijk te kort in de frituur gelegen en vertoonden dezelfde bleke slapte als de frites. Het extra bakje frites, dat me was geadviseerd erbij te nemen omdat het misschien te weinig was, hebben we maar toevertrouwd aan de poubelle.

De bezichtiging van de abdij konden we niet overslaan. Nadat we ijverig en met veel moeite de audioapp werkzaam hadden, werden we op een nogal chaotische wijze voorgelicht over de geschiedenis van de abdij. Op knoppen duwend en cijfertjes invullend werden we door een Vlaams sprekende dame op onze mobieltjes rondgeleid in de kloostergangen.

De eerste monniken, Benedictijnen, vestigden zich in Stavelot in de 7e eeuw. Er werd eerst een kleine abdij gebouwd. Pas veel later de grotere, waarvan nu de archeologische resten zijn te zien. Het huidige gebouw dateert uit de late 19e eeuw en is in deze eeuw gerenoveerd. De geschiedenis van de abdij bestaat uit een mengsel van steeds weerkerende machtswisselingen en periodes van neergang en opbloei. Het was vroeger niet anders dan nu. We waren niet erg onder de indruk van de opzet van het museum en wat er over de geschiedenis van de abdij te zien was.

De tijdelijke tentoonstelling van de Japanse prentkunstenaars Hokusai en Hiroshige maakte meer indruk(18e en 19e eeuws). De vrouwenportretten van Utamaro(18e eeuw) en ook de prenten van Hokusai waren rond de eeuwwisseling van 1900 inspiratiebronnen voor vele westerse schilders, waaronder Vincent van Gogh.

De wandeling in de middag langs de Amblève inclusief een steil bospad omhoog was ‘la cerise sur le gâteau’ van de dag….

We hebben 2 dagen bijgeboekt op deze prima Camperplaats. Het weer is nog erg wisselvallig en het voelt ijzig in de wind. Met ons elektrisch kacheltje en gratis stroom, besparen we op het gas…..en er is hier nog meer te ontdekken.

De pen heeft best lang in de la gelegen. Veel inspiratie om te schrijven had ik niet. Maar sinds kort begint het weer te kriebelen met het camperleven. Als stimulans: 3 dagen naar Twente met zoon en schoondochter en hun camper was al een aangename ervaring. Fietsen en wandelen in fris ontluikende groen, heuvels op en af, tussen de karakteristieke boerderijen met deels uit hout bestaande voorgevels, meestal naast een door bos omzoomd weiland, of akker. Er werd druk gras gemaaid en gehooid en op de akkers piepten de eerste groene steeltjes getooid met een enkel blad omhoog uit de rijen donkere aardestroken.

In de afgelopen maanden is de camper verlost van nog wat kleine mankementen, een lekkende kraan in de badkamer en een accu die in de opslag te snel leegliep. Wat er aan spullen in de camper lag hebben we nog eens aan een kritische blik onderworpen. Is dat ding in de bergruimte nu echt nodig, of is het misschien toch wel praktisch om mee te nemen? Welk dekbed gaat mee, het dekbed voor de herfst voor als het kouder wordt, of toch maar niet, omdat het vast te warm wordt? Beslissingen nemen over allerhande kleine zaken, die bij gemis groot blijken te zijn…

Vaste plannen voor de geplande 6 weken hebben we niet. Dus eerst maar gewoon wegrijden uit Sneek. In het hoofd dolen gedachten aan oude stadjes, mooie wandelgebieden, bergen, natuur en kleinschalige camperplaatsen. En niet te minachten; supermarkten, lokale bakkers, een leuk restaurantje of een terras onderweg.

In Sneek hebben we Koningsdag en 5 mei achter de rug. Tegen de achtergrond van het wereldgebeuren probeer ik me wat op afstand te houden van alle narigheden, me al te bewust van hoe zeer het me raakt en me somber kan maken. Alles los laten en me geen zorgen maken zal ik nooit leren, al weet ik dat invloed hebben op dat wat in groter verband om me heen het leven bepaald, niet meer is als een kruimeltje suiker toevoegen aan het bakken van de taart.

Milieutechnisch zou je kunnen zeggen dat op stap gaan met de camper, voorzien van een set zonnepanelen die de stroom behoefte dekt, minder schadelijk is dan in een huis wonen, dat verwarmd wordt met gas en veel elektriciteit gebruikt. Of dat echt klopt weet ik niet, ik hoop van wel. In ieder geval gaan we dankzij de ‘in grote wijsheid handelende’ president in het westen, door de oorlog met Iran meer geld uitgeven voor een litertje diesel. Verre reizen en veel diesel verstoken zit er dit jaar niet in, maar het is een meevaller voor moeder aarde.

Dordrecht is een mooie oude stad en het bezoek aan het Dordts Museum ( tentoonstelling van Turner) de moeite waard.

Een oud plan hebben we opgevat om naar Dordrecht te gaan en van daar met de waterbus naar Rotterdam varen om het museum Fenix te bezoeken. Ooit waren we er met onze Friendship en de Friendship van vrienden op doorreis naar Zeeland. Wachtend op een opening van de brug voor ons zeilschip aten we met onze twee vrienden een geïmproviseerde risotto, aan boord. Jaren later bezochten we de binnenstad. Samen met andere vrienden lagen we in de haven met 2 motorboten.

Staand op de Camperplaats bij de Westergoot-haven, was de verleiding om weer even te varen groot. Met de snelle waterbus waren we in een uur in Rotterdam. Afmeren aan de kade bij de Erasmusbrug en dan op onze fietsjes naar Fenix. Het gebouw is een indrukwekkend staaltje architectuur dat het meest lijkt op een in wonderlijke kronkels getordeerd slakkenhuis van glas en glimmend roestvrij staal. Het museum belicht het al eeuwen, en ik denk, nog veel langer bestaande fenomeen van migratie. Kunstwerken van diverse kunstenaars uit de hele wereld staan verspreid in een grote hal op de eerste verdieping. Op de begane grond zijn twee indrukwekkende zalen. Een zaal met honderden koffers, waar bij enkele koffers via het scannen van een label met een audiotoestel een kort persoonlijk verhaal wordt verteld alsof het verhaal afkomstig is van de eigenaar van de koffer. De andere zaal hangt vol met indrukwekkende foto’s van migranten en vluchtelingen; soms mansgroot.

Het was mooi weer in Dordrecht. De nacht en de dag erna sloeg het weer om, van zonnig naar nattig en koud.

Van Dordrecht koersten we in zuidoostelijke richting België in over slecht onderhouden wegen. De gaten in de weg produceerden in de camper een orkestraal geluid van rammelende huisraad. In de Belgische Kempen verdwaalden we. Geschikte plekken om onze camper en ons zelf een aangenaam verblijf te gunnen bleken lastig te vinden. Te winderig, te drassig, te lawaaierig of met een te onaantrekkelijk uitzicht om er in de regen binnen in de camper een dag door te brengen. Uiteindelijk belandden we op een omheind weiland bij de Gruitroderheide tussen een paar ezels, die onze camper wellustig gebruikten als wand om eens lekker tegen aan te schurken. Het gewiebel van ons rijdend huisje weet ik aanvankelijk aan de wind, maar die lag al een poosje….. De avond valt, het is koud en winderig, de komende dagen zullen niet veel aangenamer weer opleveren. Het is stil. Twee ezels staan naast onze camper in de luwte onder de eikenbomen, een derde ligt een paar meter verder op de grond. Slapen ezels ook staande? Hun oren draaien voortdurend ondanks hun gesloten oren, waakzaam….

Camping Kotaventure aan de Orne was nu zo’n plek waar je pas na enige tijd van denkt, hmmm ‘t kan er mee door, maar het is ook geen straf om er weer van weg te rijden.

Dwars door midden Frankrijk naar het oosten bracht ons rijdend huisje ons in Chartres. Een stad die we ooit met onze jongens bezochten toen ze nog klein waren. We waren onderweg met een gehuurde camper naar Spanje in Februari, de jongens hadden een maand vrij gekregen van de lagere school en dat mocht, mits ze onderweg les zouden krijgen. Een taak die Nienke op zich nam en hen iedere dag een uur onderwees vanuit het lespakket dat we meekregen. Na die maand bleken Jeroen en Ewout 2 maanden voor te zijn op het normale lesprogramma.

In de buurt van de kathedraal herinner ik me dat we oesters aten bij een kraam op het plein. Van de kathedraal zelf herinnerde ik me destijds weinig behalve het beroemde labyrint op de vloer. Het labyrint heeft Nienke op meerdere manieren in haar leven geïnspireerd, een reden om het opnieuw te bezoeken.Gemaakt rond 1200 tijdens de bouw van de kathedraal. Het is één enkel kronkelend pad dat naar het midden leidt. Dus geen doolhof. Waarschijnlijk bedoeld als symbolische pelgrimage, een spirituele reis, of de imaginaire af te leggen weg van de mens door het leven naar verlossing. Er zijn meerdere theorieën over hoe het labyrint in oude tijden werd gebruikt. De kathedraal die we opnieuw bezochten is indrukwekkend. Schitterend glas in lood in boogramen en rozetten. Je voel je nietig als je er buiten voor staat, en nog kleiner eenmaal binnen. Een aantal pilaren laten nog restanten van oude beschilderingen zien. Ook aan de buitenkant waren vroeger( men heeft resten van pigmenten op de beelden gevonden) de heiligen en andere overleden kerkelijke types in felle kleuren beschilderd. Tijdens onze wandeling in de avond ervoor vanaf de camping naar het centrum werden we vergast op lichtshows op meerdere gebouwen en op de Kathedraal zelf ( een tip van de campinghoudster).

De geprojecteerde kleuren op de heiligen zouden lijken op de oorspronkelijke kleuren. Kleurrijk was het inderdaad, een vuurwerkshow is er niets bij. Alles lijkt te bewegen, kleuren, patronen en beelden wapperen langs de gevels en muren als een caleidoscopische voorstelling. Indrukwekkend, maar ook wat vervreemdend, een wat misplaatst affront ten opzichte van de geelgrijze steenkleur van de kathedraal bij daglicht. Chartres is een oude stad, de huizen zijn oud, de steegjes in de avond spookachtig, donker met lantaarns aan de muren.

Veel kozijnen van de huizen, ooit wel eens geverfd, zijn duidelijk toe aan wat renovatie. Bruin uitgeslagen gevelstenen, zwaar hekwerk en kasseien op de straatjes, alles ademt historie uit. Dwalend door de stad en de sfeer proevend in het donker, noopten ons de volgende ochtend en middag op herhaling te gaan. We wilden Chartres bij daglicht zien en de gelegenheid nemen de kathedraal ook van binnen te bekijken, maar nu met hedendaagse ogen. Wonderlijk hoe je anders gaat kijken naarmate je ouder bent geworden. Vroeger keek ik niet naar gevels, naar structuren van de muren, naar gebeeldhouwde gevel stenen. Nu let ik op hoe het licht op de oude structuren en huizen valt en probeer ik me voor te stellen hoe het er uit zou hebben gezien in de middeleeuwen.

De stad is gebouwd op een heuvel. Daar is het centrum en staat op het hoogste punt de kathedraal. Beneden aan de heuvel lopen 2 takken van de Eure, een ondiepe snelstromende rivier, die via waterwerken om een eiland met huizen rondgeleid worden. De bomen langs de rivier kleuren in het mooiste doorschijnend rood en geel tegen het lage licht van de zon. Het pad naar- en van- de camping loopt langs de rivier, in het donker een beetje eng, maar overdag is het een prachtige wandeling van een kleine 20 minuten. De camping van Chartres is een aanrader, alles is top. Eén minpuntje, geen Wifi. We stonden er 2 dagen, in afwachting van de eerste tekenen van de voorspelde naderende storm die vanuit het zuidwesten zich zou uitbreiden naar het noordoosten.

Onze volgende stop verder noordoostwaarts was Bouillon, net in België over de grens, aan de rivier de Semois. Het plaatsje wordt gedomineerd door een groot fort annex chateau op een hoge heuvel. De lagere delen van het stadje liggen langs de rivier. De plek voor campers ligt iets zuidelijk van het stadje en is voor 24 uur gratis te benutten. Duidelijk dat het er vol stond met collega-reizigers. De beginnende zuidwester-storm goot als voorproefje de nodige bakken regen over ons heen tezamen met afgewaaide bruine larixnaalden, geen fijne plek onder deze weersomstandigheden.

De volgende dag zijn we met de wind in de rug nog maar een stukje verder naar het noordoosten gereden, terwijl we steeds meer de verder aantrekkende wind tegen de achterkant van de camper voelden botsen. Vorig jaar waren we al eens in Durbuy, een leuk stadje aan de Ourthe, nu omringd met bomen in vrolijke herfstkleuren op de omringende hellingen. We staan, terwijl ik dit schrijf, mooi rustig in het dal aan de Ourthe op Camping Le Vedeur. De stormachtige wind wordt beteugeld door een omgeving van steile hellingen met bossen en is hier duidelijk minder aanwezig dan in grote delen van Nederland. De regen komt in dikke buien. In de camper zitten we droog. Het is goed toeven als je niets moet of hoeft…..

Zoevend over het Franse asfalt met slechts hier en daar een hobbeltje, een putje of patchwork op wat eens een putje was, bereikten we ons reisdoel in Suisse Normande. Clécy is een klein dorp aan de Orne dat op afstand uitkijkt op steile rotswanden. Het brede dal in het kalksteenplateau is ooit uitgesleten door de rivier Orne die in oude tijden veel breder geweest moet zijn. De gratis Camperplaats ligt naast het sportterrein. Een echt Frans uitziend marktpleintje achter de kerk is het centrum van het dorp. Je loopt er vanaf de Camperplaats in slechts 3 minuten naartoe. Op het marktplein staat behalve een minisupermarkt ook een patissier-boulanger, waar onze bakkers in Sneek maar eens langs zouden moeten voor wat inspiratie. De slager op de hoek heeft de lekkerste zelfgemaakte paté de campagne. De huizen in het dorp ogen robuust. Dikke grijze stenen in de muren doen denken aan tijden waarin men dacht zich te moeten verdedigen tegen ongewenste gasten. Een huis waar we langs liepen leek wel een vesting met vierkante torens en hoge kleine ramen.

Gedurende de nacht heb ik volgens Nienke in mijn slaap gecommuniceerd met het paard aan de andere kant van de heg. Na elke snurk van mij antwoordde het paard met een luide bries. Onduidelijk of hij mijn gesnurk interpreteerde als bedreigend of als liefdesverklaring.

We maakten de volgende dag een pittige wandeling. De bossen op de hellingen beginnen te kleuren. Vanuit het dorp staken we de Orne over en liepen geleidelijk langs een bospad omhoog naar de steil oprijzende grijze rotsen boven de rivier. Het venijn zat in het bospad op 2/3 van het pad omhoog. Hijgend bereikten we het hoogste punt. Op het uitkijkpunt maakten we een stop. Bij de afdaling bleek het pad vrijwel loodrecht naar beneden te gaan. Uitstekende rotsblokken en keien op los zand met net te diepe stappen voor voldoende steun. Het koste ons moeite om balans te houden. Elkaar de hand reikend of soms omgekeerd met het gezicht naar de helling, zijn we naar beneden geklauterd om uiteindelijk op meer gebaande paden uit te komen. We vonden het beide een spannende tocht die al met al ruim 2 uur duurde. Het rotsachtige, deels met bossen bedekte plateau, wordt doorsneden door de meanderende rivier, die van boven af gezien in het lage licht van de zon zilverachtig opblinkt. In het dal aangekomen liepen we over de brug. De Orne is bij Clécy op dit moment in de herfst erg ondiep. Bruine waterplanten wapperden in het snelstromende water, als waren het de lange donkere haren van een vrouw die tegen de wind in loopt.

Na een tweede rustige nacht op deze gratis camperplek, zijn we 20 minuten verderop naar het zuiden op camping Kotaventura beland. Nu wel voorzien van enkele simpele gemakken, zoals douches, toiletten en helaas zwak wifi. Stroom is inbegrepen op de plaats, een mooie kans om ons elektrische kacheltje te testen. De plek die we toegewezen kregen is erg open. De wind was koud en de zon had moeite door de sluierbewolking te breken. We staan naast een oud bootje op het gras, dat mogelijk bij een te hoge waterstand van de Orne op het land werd gezet? Er nog mee varen was geen optie, dus hebben ze er maar een caravan met aangebouwd achter-terras van gemaakt…

Voor het eerst hebben we onze fietsjes op steile hellingen kunnen testen. Suisse Normande is dan misschien geen alpenlandschap, steile hellingen zijn er zat. We maakten een fraaie tocht naar het dorp Pont d’ Ouilly. We hadden wel zin in een kopje thee. Naast de bar bij de brug bestegen groepjes mannen in kleurige pakken net hun racefietsen weer na een rustpauze. Ruimte genoeg dachten we. Echter het terras van de bar zat vol met paffende gasten, niet aantrekkelijk om daar tussen te gaan zitten. De thee dus maar binnen genoten. Via een omweg zijn we terug gefietst naar de Camping, waarbij we onze fietsjes flink aan het werk konden zetten.

Terug bij de camping bleken we niet meer de enige gasten en later op de middag volgden er nog meer. Een buscamper met sportief ogende jonge mensen en een tweede buscamper met een ouder echtpaar die bezoek kreeg van hun zoon. Bergklimmen is heel populair, ook in de herfst. We zagen iemand op de camping die zijn uitrusting schoon maakte. In de zomer schijnt Parapente, een manier om je van een berg naar beneden te storten, met dunne draadjes hangend aan een soort matras van dun polyester, een geliefde sport te zijn.

Het weer gaat veranderen, er wordt regen voorspeld. We zullen het morgen lijdzaam ondergaan, we staan hier mooi en zitten hier droog, de koelkast gevuld, het kacheltje aan…..

Eigenlijk hadden we een kleine week eerder al weg willen gaan voor een korte trip naar Dordrecht en wat later een herfst -camperreisje naar het zuiden. Een rottig virus gunde ons dat niet. Nee geen Corona, maar gewoon een fikse verkoudheid met blafhoest die eerst Nienke en daarna mij te pakken nam. Het was lang geleden en ik verkeerde in de veronderstelling dat het mij zou overslaan, omdat ik me goed voelde, terwijl Nienke in haar laatste fase van een paar vervelende dagen leek te zijn. Ben je op het ene moment nog prima, ben je een uur later een snot-kraan, die maar door blijft lopen en word je in enkele uren later beloond met een prikkelhoest die de ramen in de sponningen doen trillen. Maar goed, we hebben het allebei overleefd en zijn vandaag on the road naar Noord Frankrijk. Alles lijkt goed te functioneren. Het geroffel dat ik meende te horen achter in de camper bij een wat hogere snelheid, was niet iets wat aanliep, maar twee achterbanden die vierkant waren geworden. Schijnt voor te komen met banden die ouder worden en misschien wel eens wat weinig hebben gerold door lang stilstaan. De banden-man van Veenstra heeft de nog vrijwel nieuwe voorbanden naar achteren verhuisd en vóór twee nieuwe banden gemonteerd. Nu zoeven we gladjes over het asfalt als zaten we in een door paarden getrokken slede over een uitgestrekte besneeuwde en bevroren ijsvlakte. De paarden in onze camper doen het best, even de teugels vieren, of ze gaan ervandoor. Schijnbaar moeiteloos passeren we vlotjes vrachtauto’s of asfaltkruipers die naar onze smaak wat te langzaam zijn. Al moet ik niet overdrijven, een kruissnelheid van 95-100 km per uur vind ik eigenlijk het prettigste. Waar ik merk dat de paarden voelen dat mijn gaspedaal wordt ingetrapt, zoals bij het invoegen op de snelweg, kan ik een enigszins triomfantelijk kreetje van plezier met moeite onderdrukken.

Wat we het lastigste vinden is bepalen waar we naar toe zullen gaan, waarbij we net als vroeger met ons schip, vooral naar het te verwachten weer kijken. Nog steeds zijn wind en temperatuur bepalende factoren, al zijn keuzemogelijkheden om met een camper ergens in korte tijd naar toe te rijden vele malen groter. Dat betekent ook dat het weer, verderop, of verder weg heel anders kan zijn dan in de directe omgeving van waar je met je schip ligt. Bij een overtochtje van Stavoren naar Medemblik is het weer van belang voor het IJsselmeer. Of het onweert aan het Lago Maggiore is voor je overtocht niet van belang. Met de camper bekijk je vanwege de korte periode die we nu hebben gepland, de weerkaart van Europa. We houden onderweg met de camper niet van: harde wind, overstromingen, aardverschuivingen, hagelbuien, wolkbreuken, onverwachte gladheid of vast komen zitten in de Limburgse klei. Het bereik is groter geworden, de twijfel over waarheen en de factor ‘blijft het wel leuk’ laten we in onze overwegingen voor een ‘weekje weg’ misschien wel wat veel de overhand krijgen. De uitspraak; ‘niet het doel maar de weg’, is voor mij een houvast. Al vinden we samen het toch wel steeds prettig om een bestemming, een doel te hebben. Ouder worden lijkt omkleed met dichterbij blijven. Nieuwe dingen zijn leuk, maar het vertrouwde is ook erg prettig.

We staan op een door Nienke gevonden Camperplaats in de buurt van Geluwe, inderdaad Geluwe, dus niet de Veluwe. Het plaatsje ligt in het zuidwestelijk deel van België in de buurt van Lille. Het wijndomein, Ravenstein, annex Camperplaats is een leuke tussenstop. De ontvangst werd gedomineerd door veel bedrijvigheid in de loods, waar de wijnboeren bezig waren met het vullen en kurken van flessen. Zo te zien een schuimende wijn die in zijn bubbel-neiging bedwongen moest worden. Een witte Cremant de Flandres? Afgezien van het plaatsen van de lege flessen op de band deed een machine de rest. Als soldaatjes in kiel-linie schuiven de flessen de machine in en komen voorzien van een bolle kurk aan de andere kant er uit. Het plas- en plopgeluid is een leuk speels deuntje naast het gebrom van de generator even buiten de loods. Voor een proeverij waren we te laat, de boetiek was dicht.

Intussen is het nu donker geworden. Het is windstil, de geluiden bij de loods zijn verstomd, de bubbels in de flessen tot rust gemaand, en ik krijg nog even een hoestbui…

Je zou het een verkeerde afslag kunnen noemen. Toch waren we zomaar op Schiermonnikoog. Niet met een zeilboot, niet met onze voormalige motorboot. Nee met fietsjes, onze nieuwe elektrische vouwfietsjes. Uiteraard na een overtocht met de veerboot van Lauwersoog naar Schier. De fietsjes zouden mee op de boot als handbagage, ingevouwen als een knutselwerk. Een puzzel waar we nog bij de camper een tijdje mee bezig waren voordat we op stap konden. Nadat we de camper hadden achtergelaten op de Camperplaats bij de Sluis van Lauwersoog, fietsten we met de sturen omhoog ( advies van de dealer) als twee reusachtige hoektanden vanwege het idee dat ze zo bij de veerboot smaller op te vouwen zouden zijn. De afstand naar de veerboot was slechts 200 meter,maar remmen bleek alleen mogelijk met een in onmogelijke stand verdraaide pols. Eenmaal bij de boot aangekomen en na de fietsjes te hebben ingevouwen, wilde mijn fietsje de in de handleiding beloofde truc ‘de fiets duwen in half opgevouwen toestand’, de helling op naar de veerboot niet waarmaken. Terwijl Nienke fluitend het best wel zware fietsje met het zadel in de hand als was het een boodschappenkarretje van AH de oprit opduwde, had mijn fiets tijdens het duwen de neiging zich te ontvouwen tot een brede grasmaaier. Een nogal lachwekkende exercitie die pas met behulp van een krachtig stuk elastiek dat Nienke verstandigerwijze had meegenomen, tot een hanteerbare duwkar omgevormd.

De dagen dat we met de camper onderweg waren stonden in het teken van ‘wennen en oefenen in het fietsen met de nieuwe elektrische fietsen’. Een merkwaardige sensatie rijker, dat er iets van achteren duwt als je de trappers draait. De duw kun je ook nog in stappen van 5 versterken. Een helling op in standje 2 geeft je vleugels zonder een slok uit het bekende drankje uit blik. Toen we vorige week de fietsjes net hadden, ontdekte ik bij de eerste fietstocht een irritante tik in het frame, waarvoor we terug moesten naar de dealer in Zwolle. Het probleem was snel opgelost, evenals een wat ratelende derailleur bij het fietsje van Nienke. Dat ik op Schier aangekomen opnieuw een tikje hoorde, sloeg een deuk in mijn vertrouwen en bij mij rees de twijfel of ik wel een goed product had gekocht. Na een diepgaand onderzoek midden op het fietspad viel het kwartje; een steentje in het profiel van de voorband…. Bijna het hele eiland hebben we in twee richtingen rond gefietst. Geen centje pijn, geen zure benen door de vele steile heuveltjes op de fietspaden, het was een peddel-feestje.

Schiermonnikoog is prachtig, eenmaal weg van het drukbezochte dorp kom je in het afwisselende duinlandschap of klim je naar een duinweg omhoog om te voet af te dalen naar het kilometer brede strand en de zee. Uitkijkend over zee, komen de herinneringen hoe we daar ooit langs voeren met de Friendship en de Nika op weg naar of uit de Duitse Bocht langs de Waddeneilanden.

We hadden fraai weer, weinig wind op Schier. In het dorp dronken we na aankomst koffie en in de middag voor vertrek een witbiertje, terwijl we de voorbij schuivende mensen bekeken en bekritiseerden. In de rij van fietsers bij de veerboot die ons weer naar Lauwersoog zou brengen mengden we ons met de fietsen in ontvouwde toestand. Ditmaal geen controle van de kaartjes en ook geen reprimande dat de fietsjes eigenlijk in een hoes verpakt moesten zijn voordat je ze als handbagage mee aan boord mocht nemen….

Terugkijkend op de twee weken camperen was het bezoek aan Nijmegen, mijn geboortestad, een memorabel gebeuren. Rijden met de camper over de 7 heuvelen weg naar Groesbeek. De omgeving verkennen met de fietsjes op weg naar het centrum van Nijmegen, waarbij we langs alle woonadressen reden waar ik tot mijn 16e jaar heb gewoond. Mijn lieve moeder, ze werd door vrienden en kennissen vanwege haar fraaie uiterlijk, ze was een heel mooie vrouw met donker haar en bruine ogen, ook wel een zigeunerin genoemd. Ze kreeg ze kriebels als ze ergens langer woonde dan 2 jaar. Dat resulteerde er in dat we in de periode dat we als gezin in Nijmegen hebben gewoond ik 6 maal ben verhuisd. 4 woon-plekken hebben Nienke en ik al fietsend aangedaan, waarbij ik reflecterend merkte hoe zeer de werkelijkheid verschilt van wat ik me herinner. Ik vond het best confronterend. Nijmegen is enorm veranderd, buitenwijken zijn uitgebreid, de binnenstad is herbouwd en gerestaureerd. Een mooie stad, levendig en vol met leuke winkels.

Nijmegen heeft in de oorlog hevig geleden onder het bombardement op 22 februari 1944. Het bombardement was een vergissing, de geallieerde vliegers dachten de stad Kleef te treffen. Behalve meer dan 800 slachtoffers en vele gebouwen in de binnenstad is ook de oude Stevenskerk ernstig beschadigd en pas in 1953 herbouwd en uit zijn as herrezen. Doordat mijn moeder die bij de bushalte op de Burchtstraat stond te wachten om naar huis te gaan, iets vergeten had in de winkel waar ze werkte en even terugliep, is zij ontsnapt aan een bom die alle mensen bij de bushalte enkele minuten later heeft gedood…

Het steil aflopend gebied vanaf de Burchtstraat naar de boulevard langs de Waal is voor een groot deel gesloopt en door nieuwe huizen vervangen. Ook mijn oude lagere school ‘de Klokkenberg’ heeft plaats moeten maken. Nadat we met onze fietsjes naar de Waalhaven waren afgedaald was het een feest om te merken hoe we moeiteloos de steile weg omhoog langs de Belvedère bij het Valkhof meester werden. Het Valkhof waar ik met mijn broer vrijende paartjes met witte sneeuwbessen uit een plastic blaaspijp van achter een struik heb beschoten….