Maand: juli 2026

Het was heet de afgelopen periode. In huis was het koel. Echt lang op pad met de camper zijn we niet geweest, maar eind vorige week, met minder heet weer in het vooruitzicht, was de verlokking groot om een paar dagen te camperen.

Zo langzamerhand raken we bedreven in het weggaan. De basale zaken liggen klaar in de camper, en kleding, toiletspullen en leeftocht zijn vlot ingepakt. Lastiger is, waar willen we dan daartoe? We willen niet ver rijden, maar wel een totaal andere omgeving. Meestal kozen we voor Drenthe of een zuidelijker locatie in Nederland. In noordwest Friesland, ‘t Bildt, hadden we nooit met de camper gestaan. Noordelijk van Franeker leek ons niet aantrekkelijk. De voorstelling die we hadden was er een van grote vlaktes weidelandschap en polders met wat armoedige spaarzame saaie dorpen. Geïntrigeerd door de opmerkingen en ervaringen van camperaars over plekken ten noorden en noordwesten van Franeker besloten we naar de Brinkhoeve in Wier te gaan(https://www.debrinkhoeve.com/). Een minicamping met theeschenkerij. Dat wat je nodig hebt is er. Wat je erbij krijgt is leuk, zoals een schaduwrijke plek onder hoge bomen en een paar struiken met zwarte bessen en rode bessen vlak bij onze camperplek. Nienke heeft van de zwarte bessen een heerlijke jam gemaakt. De theetuin met zitjes zit in de middag vol met fietsers die er thee drinken of een biertje. De ontvangst op het camperdeel was vriendelijk met uitvoerige uitleg. Op de door ons gekozen plek waren het niet de muggen die je hier plagen, maar enkele brutale vliegen. Af en toe probeerde een slimme jongen via een spleet in de hor-deur binnen te sluipen . Nienke oefende haar kunstje om met een glas de vlieg liefdevol uit de tent te verwijderen. De vlieg die het glaasje weigerde als tijdelijke verhuisdoos te zien, kreeg alsnog te maken met een ferme tik van de vliegenmepper.

Het dorp Wier is maar klein. De kerk is vaak gerestaureerd maar bevat veel onderdelen uit de 12e eeuw. De familie Lauta had een grote State nabij het dorp die door boze boeren in de fik is gestoken en afgebrand in 1748. De toenmalige bewoner is met de schrik vrijgekomen door zich in het riet van de slotgracht te verstoppen. Het waren roerige tijden in de 18e eeuw, grote ongelijkheid, honger en armoede onder de mensen. Op het oude terrein waar de Lautastate heeft gestaan heeft het dorp een astronomische uitkijkpost gemaakt om de sterrenhemel te bekijken, een ‘nachttuin’. We liepen er naartoe, een mooie plek op een hoge bult tussen de bomen met een astronomische beeldplaat die nodig wat restauratie behoeft.

De volgende dag reden we op onze fietsjes naar het noorden tot aan de zeedijk bij restaurant de Zwarte Haan( waar je fantastisch kunt lunchen of dineren. Verse zee-producten en biologische kost uit de buurt). Het valt ons op dat het landschap doorspekt is met bossages rond boerderijen of met boompartijen verspreid in het land. Misschien wel omdat het er altijd waait vanuit zee. Gek genoeg nog niet vol geplant met windmolens. We zagen diverse gewassen op stroken land afgewisseld met stroken wilde bloemen. Het is er vlak. Smalle langgerekte verhogingen in het land van west naar oost geven aan dat het ingepolderd land is, gewonnen op de zee. Al rond 1500 zijn de eerste polders gecreëerd. De zeedijken zijn in de eeuwen erna steeds verder opgehoogd. Oude resten van rivieren en slenken vanuit de Middelzee, die zich van zuid naar noord door heel Friesland uitstrekte, lopen nog steeds naar de dijken langs de Waddenzee. Op verschillen plaatsen staan nog sluizen en gemalen bij zee of verder het land in, zoals bij Oude Bildtzijl. De verbindingswateren naar het achterland en de steden werden in stand gehouden voor het vervoer van vis en landbouwproducten. De grond van de polders bestaat uit oude zeeklei, vruchtbare grond voor allerlei gewassen.

Berltsum( Berlicum) lag vóór 1500 aan zee, op een terp( of wier). Je merkt dat het dorp hoger ligt als je er binnen fietst. De merkwaardige koepelkerk die we even van binnen bekeken, bepaalt het dorpsbeeld.

Van het Hemmema park in het noordoostelijk deel van het dorp waren we meer onder de indruk. Het park ligt bij de plek waar vroeger buitendijks op een terp de Hemmemastate stond, die in 1747 is afgebroken. Een pad in het park leidt je langs bessenstruiken en bomen van oude fruitboomrassen naar een vijver met een groot zeebaken op een heuvel, waarmee de relatie met de zeevaart en het wonen op een terp wordt gesymboliseerd. De hoogstam- fruitbomen( 70 jaar oude bomen) staan op rabatten(ikkers), eeuwenlang de manier van ontwateren rondom Berltsum.

Met de camper reden we later op de dag langs een landschapskunstwerk bij de dijk van Oosterbierum. Een ‘Dijk van een Wijf’, een ontwerp van Nienke Brokke. We zagen oudere foto’s waarop de vormen van het kunstwerk zichtbaar zijn. Daar is nu niet veel meer van over. Het lijkt nu meer op een ‘Lijk van een Wijf’. Weer en wind hebben het kunstwerk zwaar toegetakeld. Behalve dat, heeft de tijdelijk aangebrachte beplanting een deel van de vorm gemaskeerd en teniet gedaan. De huidige aanblik van het werk zou een tussenfase van een proces zijn. Na afbranden van de beplanting en het opnieuw inzaaien met lage begroeiing zou de vorm moeten terugbrengen. We moeten er volgend jaar maar weer eens gaan kijken. Op zich een indrukwekkend project, op een oude vuilstort, zo probeer je er wat van te maken.

‘t Bildt, jong land, aan de zee ontworsteld door mensenhand. Slikwerkers die 500 jaar geleden met slechts een schop en een kruiwagen een wal tegen de zee wisten op te werpen .